Wystąpienie: Michał Jaros

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpowiem na pytanie pani posłanki Skowrońskiej: ryzyko będzie oceniane, tak jak było oceniane przez ostatnie 30 lat.

Teraz trochę bardziej opowiem o ustawie i odniosę się do niektórych pytań państwa. Projekt zakłada rozszerzenie ustawowego mandatu KUKE o oferowanie ochrony ubezpieczeniowej dla umów i inwestycji, których realizacja będzie uzasadniana interesem bezpieczeństwa i obronności Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Proponuje się, aby KUKE mogła oferować ubezpieczeniowe gwarancje spłaty kredytów przeznaczonych na wydatki inwestycyjne przedsiębiorców, służące uruchomieniu w Polsce produkcji i rozpoczęciu świadczenia usług na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej albo przyczyniających się do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa cywilnego. Tu, panie pośle - to do pana posła Kowalczyka - w tej ustawie nie ma mowy o jakiejkolwiek prywatyzacji Polskiej Grupy Zbrojeniowej, wręcz przeciwnie.

(Poseł Henryk Kowalczyk: Ale w budżecie jest. Pieniądze są.)

Natomiast proszę zwrócić uwagę na strategię, nad którą pracujemy. Chodzi o strategię przemysłu obronnego, która jest dla nas istotna. Chodzi o to, żeby jak najwięcej polskich firm nie tylko z sektora MŚP, a także zdolnych inżynierów, którzy pracują w firmach prywatnych, brało udział w tym wielkim procesie zbrojenia Polski i budowy przemysłu obronnego w Polsce.

Przewiduje się, że ta forma ubezpieczenia może spotkać się z zainteresowaniem przedsiębiorców z krótką historią obecności na rynku, o małej kapitalizacji, gdzie finansowanie długiem wiąże się z wysokimi ryzykami, trudnymi do samodzielnego zaakceptowania przez instytucje finansujące. Proponowana zmiana ma na celu wyjście poza dopuszczalne w proklimatycznej taksonomii Unii Europejskiej rodzaje projektów w zakresie wytwarzania energii w celu umożliwienia obejmowania ochroną ubezpieczeniową projektów realizujących wszystkie pięć filarów unii energetycznej Unii Europejskiej, określonych stosownym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z 2018 r.

Umożliwienie KUKE dokonywania inwestycji kapitałowych w zagranicznych instytucjach o podobnym profilu działalności, o ile będzie to uzasadnione zdefiniowanym w ustawie gospodarczym interesem Rzeczypospolitej Polskiej, w zamierzeniu projektodawcy ma na celu pogłębianie współpracy międzynarodowej przedsiębiorców, zwiększanie ich dostępu do wspólnych programów ubezpieczeniowych i finansowych oraz w konsekwencji wzmacnianie pozycji polskiego eksportu, biorąc pod uwagę, że współczesna rola agencji kredytów eksportowych ewoluuje z pasywnego ubezpieczyciela w aktywnego kreatora możliwości rynkowych. Zastosowanie proponowanego instrumentu wpisałoby się w strategię transformacji KUKE z podmiotu lokalnego w gracza międzynarodowego, wspierającego polską gospodarkę w regionach o najwyższym potencjale wzrostu, np. w Afryce oraz w krajach o strategicznym dla Polski znaczeniu geopolitycznym.

Rozszerzenie możliwości reasekuracji KUKE na ryzyka nadzwyczajne, które mogą się zmaterializować na terytorium Polski, zapewni możliwość ograniczenia potencjalnych luk w komercyjnym pokryciu ubezpieczeniowym mogącym zaistnieć także w Polsce.

Pragnę też podkreślić, że rozpatrywany przez wysokie komisje i Sejm projekt ustawy nie zwiększa obciążeń publiczno-prawnych przedsiębiorców. Skutki wprowadzanych zmian będą zależeć jedynie od decyzji ekonomicznych.

Odpowiadam teraz na pytanie posłanki Semeniuk. Zakupy będą finansowane ze środków zarobionych przez KUKE na działalności gwarantowanej przez Skarb Państwa, gromadzonych zgodnie z ustawą na wyodrębnionym rachunku bankowym. Zakup przez KUKE udziałów lub akcji pomniejszy oczywiście stan tego rachunku, a zatem kwotę dostępnych środków na wypłatę odszkodowań. Warto tutaj podkreślić, że zgodnie z projektem pokrycie środków wydatkowanych przez korporacje na ten cel nie będzie gwarantowane przez Skarb Państwa, co oznacza, że aby dokonać zakupu akcji lub udziałów, KUKE będzie musiała przedtem zgromadzić odpowiednią kwotę z działalności gwarantowanej na wyżej wymienionym rachunku. Zdaniem projektodawcy zakupy te należy traktować jako długoterminową inwestycję mającą w ostateczności na celu zwiększenie wolumenu udzielanych przez korporacje ubezpieczeń eksportowych, co spowoduje także zwiększenie przepisu składek ubezpieczeniowych z tego tytułu zasilających wyodrębniony rachunek bankowy, o którym mówiłem przed chwilą.

Zgodnie z projektem zgody na zakup akcji lub udziałów każdorazowo będzie udzielał umocowany w ustawie Komitet Polityki Ubezpieczeń Gwarantowanych przez Skarb Państwa. Komitet ten będzie monitorował w cyklu rocznym spodziewane przed zakupem akcji lub udziałów korzyści, w tym dla ubezpieczających kontrakty i kredyty eksportowe, a co za tym idzie - dla stanu wyodrębnionego rachunku bankowego, na którym KUKE prowadzi działalność gwarantowaną przez Skarb Państwa.

Dalej odpowiem na pytania pani posłanki Semeniuk, ale też na pytania pana posła Sachajki. Obecnie w efekcie przeprowadzonego rozpoznania rynku KUKE planuje wsparcie następujących oddziałów działalności gospodarczej: energetyka, ciepłownictwo, a także budownictwo specjalistyczne dotyczące obu obszarów poprzez oferowanie ochrony ubezpieczeniowej w formie ubezpieczeniowych gwarancji płatniczych i gwarancji kontraktowych zabezpieczających realizację inwestycji. W przyszłości wsparcie korporacji będzie mogło objąć także działalność gospodarczą związaną wewnątrzunijnym rynkiem energii oraz badaniami naukowymi, innowacjami i konkurencyjnością. Opłacalność wyżej wymienionej inwestycji, jak zresztą każdej ubezpieczanej przez KUKE, jest warunkiem udzielenia ubezpieczenia gwarantowanego przez Skarb Państwa. Korporacja, badając opłacalność danej inwestycji, działa zgodnie z zatwierdzonymi procedurami, co oznacza, że bierze pod uwagę każde ryzyko, które może jej towarzyszyć: ryzyko spłaty kredytu, standingi wszystkich zaangażowanych podmiotów, w tym gwarantów, jeśli występują. Brak oceny opłacalności danej inwestycji, czy to w obszarze energetyki, czy w innym, naraziłby KUKE na zarzut braku należytej staranności, w tym na ryzyko uznania danego ubezpieczenia za niedozwoloną pomoc publiczną w obszarze energetycznym. Wraz z wnioskiem o ubezpieczenie ubezpieczający przedkładają Korporacji także dokumenty, które potwierdzają wszelkie mające znaczenie okoliczności dotyczące odbioru energii z danej inwestycji.

Jeśli chodzi o kolejne pytanie pani posłanki Semeniuk, to obecnie ustawa o ubezpieczeniach gwarantowanych przez Skarb Państwa nie zezwala na ubezpieczanie kontraktów i inwestycji prowadzonych bez udziału polskich przedsiębiorców. W projekcie nowelizacji dopuszcza się jeden wyjątek w obszarze bezpieczeństwa i obronności państwa - będzie to zupełnie nowy mandat rzeczowy dla KUKE. Wyjątkiem tym będzie udzielanie przez KUKE ubezpieczeń inwestycji realizowanych poza terytorium Polski przez przedsiębiorców zagranicznych także wtedy, gdy nie będą w nich uczestniczyć polscy przedsiębiorcy w ramach zawartych przez nich kontraktów eksportowych, o ile te inwestycje będą podejmowane w celu realizowania z nich dostaw dla polskich odbiorców. Sytuacja taka będzie musiała być uzasadniona zdefiniowanym w ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny interesem bezpieczeństwa i obronności Rzeczypospolitej Polskiej. Zakłada się, że ten instrument będzie stosowany w przypadku inwestycji, z których dostawy będą realizowane w części lub całości na rzecz Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zamawiającym będzie Ministerstwo Obrony Narodowej.

Postaram się jeszcze odpowiedzieć na pytania, które padały. Jeżeli nie dam rady, to odpowiemy na piśmie.

Jeśli chodzi o pytanie pana posła Tumanowicza, to limit zaangażowania KUKE jest ustalany co roku w ustawie budżetowej.

Co do następnego pytania, to sam komitet decyduje o największych projektach inwestycyjnych i eksportowych. Pani posłanka pytała o udział właśnie tego sektora rolno-spożywczego. Udział tego sektora rolno-spożywczego w projektach jest stosunkowo niewielki, to nie są duże projekty o charakterze inwestycyjnym i eksportowym, dlatego tutaj nie ma potrzeby, żeby też jakimś stopniu je obejmować.

Pani posłanka Kulpa pytała o ryzyko. Muszę powiedzieć tak: KUKE indywidualnie ocenia każdy projekt. Ze względu na 30-letnie korporacyjne doświadczenie potrafi w jakimś stopniu ocenić i zaproponować konkretne rozwiązania.

Jeśli chodzi o pytanie pana posła Sachajki, to uśrednia się poziom udziału komponentu krajowego. Teraz jest to 15%, a np. w sektorze budowlanym było wcześniej tylko 10%.

Pan poseł Skalik pytał o ekspozycję. Ekspozycja wzrośnie o 10 mld zł rocznie.

(Poseł Włodzimierz Skalik: Bardzo dziękuję.)

Myślę, że tym samym wyczerpałem odpowiedzi na pytania. Jeśli nie udzieliłem odpowiedzi, to udzielimy ją na piśmie. Dziękuję serdecznie Wysokiej Izbie za tę dyskusję i za wcześniejsze podczas posiedzeń komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)